Hamsa - amulet szczęścia i ochrony


Wśród bogactwa symboli i amuletów, jeden wyróżnia się zarazem prostotą i głębią znaczenia.
To Khamsa, znana również jako Hamsa, Khoms, Khoumsa, wreszcie Dłoń Fatimy lub Dłoń Maryi.
Ten mały amulet, często (choć nie zawsze!) w kształcie dłoni, skrywa w sobie mocne przesłanie ochrony i szczęścia, sięgające tysięcy lat wstecz.

Pięć palców, pięć mocy

Nazwa Hamsa wywodzi się z języka arabskiego i oznacza "pięć". Liczba ta odgrywa kluczową rolę w symbolice amuletu.
Zarówno w islamie, jak i judaizmie pięć ma znaczenie religijne. W islamie symbolizuje pięć filarów wiary i pięć codziennych modlitw, a w judaizmie wiąże się z pięcioma księgami Mojżesza i imieniem Boga.
Nic dziwnego, że dłoń, z pięcioma palcami, stała się naturalnym symbolem tej potężnej liczby. Stąd właśnie wzięły się charakterystyczne amulety w kształcie dłoni, które możemy spotkać w różnych kulturach i religiach.





Od starożytności do współczesności

Kształt dłoni, podobnie jak paciorki z symbolem oka, to najstarsze znane nam ochronne amulety!
Już w czasach prehistorycznych ludzie odciskali swoje dłonie na ścianach jaskiń, wierząc w ich moc ochronną i jednocześnie zostawiając po sobie ślad.
Starożytne symbole dłoni zostały znalezione w Iranie, Arabii Saudyjskiej i Tunezji. Co ciekawe, są one kojarzone z kobiecymi postaciami. W starożytnej Mezopotamii przed złem chroniła Dłoń bogini Isztar, u Fenicjan - bogini Tanit. W głównych monoteistycznych religiach amulety w kształcie dłoni nazywane są Dłonią Fatimy (islam), Dłonią Maryam lub Dłonią Maryi (judaizm).
W kolekcji etnicznej biżuterii znajdziemy wisiorki z Hamsą od Maroka po Iran; często dłoń jest tylko elementem, np jako zawieszki w amuletach hirz z Omanu czy Jemenu.
Bywa, że naprawdę trudno określić, czy patrzymy na stylizowaną dłoń, trójkąt czy ludzką sylwetkę... i to właśnie jest piękne, ponieważ niektóre formy i symbole są czytelne tylko w określonym kontekście i trzeba zamienić się w detektywa, aby dotrzeć do źródeł.

Nie tylko dłoń

Chociaż amulety w kształcie dłoni są najbardziej rozpowszechnione, Hamsa nie zawsze przybiera tę oczywistą formę. Może być również przedstawiona jako liczba pięć w różnych konfiguracjach. Przykładem jest Tuareska khomissar, zbudowana z pięciu kawałków muszli.

Moc symbolu

Hamsa chroni przed złem, przynosi szczęście i błogosławieństwo. W zależności od kontekstu religijnego może mieć również dodatkowe znaczenie. W połączeniu z innymi symbolami, takimi jak kolory (czerwony i niebieski) czy motywy (ryby, gwiazdy, półksiężyc, jaszczurki, teksty z Koranu...), Khamsa staje się amuletem o wieloaspektowej mocy.

Dziedzictwo przeszłości, siła teraźniejszości

Khamsa przetrwała do dziś, zachowując swoje znaczenie i zyskując nowe formy. Możemy ją spotkać w biżuterii, tkaninach, dekoracjach i innych przedmiotach codziennego użytku.
Noszona jako amulet lub ozdoba, Khamsa przypomina nam o potędze nadziei i wiary w ochronę przed złem.

W prostocie symbolu Hamsy tkwi jego siła. To nie tylko przedmiot, ale też opowieść o ludzkich wierzeniach, nadziejach i lękach. Khamsa jest świadectwem naszej potrzeby ochrony i pragnienia szczęścia, a jej uniwersalne znaczenie czyni ją ponadczasowym amuletem dla każdego.
Anna Kaszkin
Zapis do newslettera
Newsletter

Co nowego na Bazarze?
Zapisz się, aby nic Ci nie umknęło!